|
Dosya Transfer Protokolu (FTP) bir veri yığınının -ASCII, EBCDIC, ve binary- bir uc aygıttan diğerine iletimi için kullanılmaktadır. Bir dosyayı FTP kullanarak başka bir TCP/IP ağı üzerindeki kullanıcıya yollamak icin o ağdaki bilgisayarda geçerli bir kullanıcı ismi ve şifresi gerekmektedir. Internet 'anonim FTP' ye (anonymous FTP) destek vermekle birlikte bunu dosyayı yollamak icin değil sadece okumak için verir. Bu durum, ağ üzerindeki her kullanıcıya postanın yollanmasını sağlayan SMTP yoluyla aşılabilir. Fakat SMTP sadece metin iletebildiği için diğer tip dosyalar gönderilmeden önce metin dosyasına çevrilmelidir. Daha sonra da alıcı tarafindan tekrar eski haline çevrilir. Diğer taraftan elektronik postada kullanılan OSI X.400 standardı, kullanıcıya metin, grafik, teleks, fax, video, ve hatta ses yollamasına izin verir. Elektronik döküman değişimini (EDI-Electronic Document Interchange) de destekler. Ancak, bu uygulamalar diğer OSI uygulamalari gibi yeterli yaygınlığa ulaşmamıştır. OSI FTAM (dosya transfer, erisim ve yonetim) protokolu TCP/IP'nin FTP'sinden daha işlevseldir. Görüntü (Virtual) dosya saklama yeteneği sağlamasına ek olarak, FTAM kullanıcısı, tüm dosya yerine dosyanın bir kısmını da gönderebilir. TCP/IP ortamında da aynı düzeyde işlevsellik saglamak icin dosyaları parcalar halinde taşıyabilen Sun Microsystems'in Ağ Dosya Sistemi (NFS-Network File System) FTP yerine kullanılabilir. Bu özelliginden dolayı NFS'in popularitesi artmış ve firmalar NFS'i pek çok TCP/IP türüyle entegre etmişlerdir. Internet altında dosya transfer etmenin ilk yolu FTP (File Transfer Protocol) kullanmaktır. Uzak mesafelerdeki bilgisayarlar arasında dosya transferi, bu protokol ile oldukça hızlı biçimde yapılmaktadır. Ancak bağlanılan bilgisayarın yerel saati transfer hızını etkilemektedir. Amerika'da bulunan sistemlerden mesai saatleri dışında transfer yapıldığı zaman performans artmaktadır. Herkese açık olan FTP alanlarına ulaşmak için kullanıcı adı anonymous veya ftp olarak tanıtılmalıdır. Böylece sadece karşı tarafın izin verdiği alanlara ulaşılır. Eğer sisteme abone olunmuş ise bu durumda farklı kullanıcı tanımları yapılabilir. Anonymous olarak bağlanıldığında genellikle password sorulmamaktadır. Eğer soruluyorsa password yerine kullanılan e-mail adresinin verilm esi önerilmektedir. Ayrıca bir bilgisayardan FTP aracılıyla kütük transferi yapılabilmesi için o bilgisayarın FTP hizmet birimi (FTP server) haline getirilmiş olması gerekmektedir. Eğer bu bilgisayar bir PC ise başka iş yapılamaz. Unix veya Mac türü ise y apılabilir. FTP hizmet alanlarında her kesime ve zevke hitap eden programların veya dokümanların bulunabilmesi olasıdır. Ancak buralarda yer alan programların virüs açısından mutlaka kontrol edilmeleri gerekmektedir. Bu hizmet birimlerinin yöneticileri vi rüs konusunda hiçbir garanti verememektedirler. Ayrıca bugün milyonlarca programın yer aldığı sistemde her programın kontrol edilmesi mümkün olmadığından kullanıcıların dikkatli olmaları önerilmektedir.
FTP İLE
NASIL BAĞLANTI SAĞLANIR
ftp bağlanılmak
istenen tanıtıcı ad formatı kullanılmaktadır. Bir makinayla olan bağlantıyı kapatıp diğer bir makinaya bağlanmak için önce close ile bağlantı kesilip, open makina ismi ile yeni bağlantı kurulur. FTP ile bağlantı kurulduktan sonra temel Unix komutları kullanılarak işlemler yapılmaktadır.
FTP Sırasında
Kullanılan Bazı Komutlar dir: Dos'dakine benzer olarak bulunulan hizmet birimindeki directory listesinin alınması amacı ile kullanılır. Örneğin; ftp> dir {kütük ismi}
yazılarak dir sonuçlarının {kütük ismi} ile verilen bir kütükde saklanması mümkün olmaktadır. İsteğe bağlı olarak kütük adı verilmeyebilir. cd veya fcd: FTP bağlantısı sırasında kullanıcı en üst directorydedir. Directory değiştirmek cd veya fcd komutu ile sağlanmaktadır. Örneğin pub directory sine geçmek için, ftp> cd pub yazılmaktadır.
ls:
Temelde Unix komutu olan ls ile o anda bağlanılan bilgisayarda bulunulan
yerdeki directory listesinin görülmesi sağlanır.
ls -lt {kütük ismi}
yazılarak bağlanılan makinadaki dosyaların listesi tarih sırasına göre
sıralanarak {kütük ismi} ile saklanır.
get ve put: Transfer işlemleri get ve put komutları sayesinde yapılmaktadır. Bağlanılan bilgisayardan kütük transfer etmek için get, kütük göndermek için put komutları kullanılmaktadır. Örn eğin; ftp >get {saklanılmak istenen isim}
yazılarak, alınmak istenen kütüğün yeni bir isim altında saklanılması mümkün olmaktadır. Bu yapı özellikle unix tabanlı kütüklerin alınması sırasında oldukça kullanışlıdır. Çünkü bu ve benzeri kütüklerde isim verirken daha esnek davranılmaktadır. Bunun so nucunda da dos veya Windows tabanlı programlardan bu dosyaları çağrırken sıkıntılar doğmaktadır. Bu amaçla kullanıcı sekiz karakterde sınırlı olmak üzere istediği yeni bir ismi alacağı kütüğe verebilmektedir. mget ve mput: Birden fazla kütüğün transfer işlemini gerçekleştirir. İsteğe bağlı olarak onaylı veya onaysız transfer yapılır. Onaylıda her kütüğün transferinden önce onay beklenir. prompt: mget ve mput kullanılırken yes/no sormasını engeller, bulunan tüm kütükleri sorgusuz transfer eder. pwd veya fpwd: Bulunulan directory ismi. bell: Herbir kütük transferinden sonra "bip" sesi verir. hash: Transfer edilen her bir veri bloğu için # simgesini verir. mkdir: Bağlanılan bilgisayardan directory yaratma. delete: FTP yapılan yerde bir dosyayı silme (delete <dosya adı>, eğer yetkiniz varsa kullanabileceğiniz bir komuttur) mkdir: FTP yapilan yerde yeni bir dizin oluşturma (mkdir <dizin adı>, eğer yetkiniz varsa kullanabileceğiniz bir komuttur) lcd: FTP ortamından çıkmadan, kendi makinanızda dizin değiştirmenizi olanaklı kılar. rmdir: FTP yapılan yerde boş bir dizini silme (rmdir <dizin adı>, eğer yetkiniz varsa kullanabileceğiniz bir komuttur) help : Kullanılabilecek komutlar ile ilgili bir yardım ekranı çıkarır. bye, exit, quit: FTP bağlantısını sonlandırma.
Kütük Transferi Internet aracılığı ile kütük transferinin yapılması için get,mget, put ve mput komutları kullanılmaktadır. Ancak transfer edilecek kütük tipine bağlı olarak, transfer tipinin seçilmesi gerekmektedir. Internette iki tür transfer tipi vardır. Ascii: Bilgisayarlar arasında text kütüklerinin transferi için uygundur. Binary: Text içeren veya içermeyen imaj ya da program kütüklerinin transferi için kullanılır. Uzantısı z, Z, exe, zip, tar, com, sys, gz veya ps olan kütükler binary tipinde alınmalıdır. Burada z, Z, zip, tar, gz uzantıları o kütüğü n sıkıştırılmış olduğunu ps ise o dosyanın Postcript yapıda olduğunu gösterir. Uygun programlar ile bu kütüklerin transfer işleminden sonra açılmaları gerekmektedir. Veri transferi sırasında sıkıştırılmış kütüklerin kullanımı hem maddi hem de zaman açışından dikkate değer kazançların doğmasına yol açmaktadır. Ancak sıkıştırılmış kütüklerin hangi anlama geldiği daha doğrusu hangi programla eski haline getireleceğinin bilinmesi gereklidir. Aşağıda uzantılarına bağlı olarak sıkıştırılmış kütüklerin açılmalarına yönelik bilgiler verilmiştir.
İstenen FTP Tabanını
Bulma (archie) İstenen bir dosyayı (veya programı) ve ait olduğu FTP tabanını bulmanın en kolay ve çabuk yolu archie komutunu kullanmaktır. McGill üniversitesinde geliştirilmiş olup, kamuya açık ftp kullanımına izin veren arşivlerdeki kütük isimlerini bir veri tabanında tutan ve bunun sorgulamasını yapan bir sistemdir. Veri tabanı periyodik olarak güncellenmekte ve McGill de bulunan ana server yardımıyla diğer serverlerin uyumlu olması sağlanmaktadır. Archie komutu ile 1000'in üzerindeki anonymous FTP kaynağı taranarak, 100 gigabytes civarındaki bilgi kontrol edilmektedir. Bu komut ile kullanıcının verdiği isme uyan dosyaların bulunduğu kaynaklar seçilip, sıralı biçimde özetlenir. İstenirse yapılan arama işlemi bir text dosyasında saklanabilir. Bilgilerin bulunduğu list eler ayda bir yenilenerek güncelliği sağlanmaktadır. Kullanımı için, archie -paremetreler anahtar kelime yapısı kullanılmaktadır. Burada kullanılabilecek parametrelerden bazıları aşağıda kısaca listelenmişitir. Burada ki parametreler kullanılan bilgisayarın türüne ve archie programının özelliklerine bağlı olarak farklılıklar göstermektedir. Windows ortamında çalışan programlar kullanıldığı zaman bu parametreler ikonlar halinde yer almaktadır. o: Sorgulama sonuçlarının saklanacağı dosya adı (tüm yazılımlarda desteklenmez) l: Sorgulama sonuçlarının her bir satıra bir sonuç gelecek biçimde özetlenmesini sağlar. s: Taramada büyük/küçük harf ayırımı yapmaz. c: Taramada büyük/küçük harf ayırımı yapar. e: Verilen anahtar kelime ile tamamen uyan isimleri tarar. Büyük/küçük harf ayırımı yapar. |