Bir ilki gerçekleştirerek çevre korumasını 'üstün kamu yararı' sayan mahkeme, Fırtına Vadisi'ne kurulmak istenen santral için üçüncü kez yürütmeyi durdurma kararı verdi
PERVİN KAPLAN
İSTANBUL - Fırtına Vadisi davasında üçüncü kez 'yürütmeyi durdurma kararı' verildi. 26 Ağustos 1998'de 205 Çamlıhemşinlinin yürütmeyi durdurma ve Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu belgesinin iptali istemiyle Trabzon İdare Mahkemesi'nde açtığı dava bir kez daha çevrecilerin zaferiyle sonuçlandı. Trabzon İdare Mahkemesi, "Santralın yapılmasında iddia edildiği gibi üstün kamu yararı görülmemiştir, üstün kamu yararı nitelikleri göz önüne alındığında bu doğal çevrenin korunmasıdır" denildi.
Çevre Bakanlığı ve hidroelektrik santralın yüklenici firması santralın yapımına 'üstün kamu yararını' gerekçe gösteriyordu.
'ÇED raporu eksik ve yetersiz'
Trabzon Mahkemesi daha önce santralla ilgili olarak iki kez 'yürütmeyi durdurma' kararı vermiş ama karar Bölge İdare Mahkemesi tarafından kaldırılmıştı. Mahkeme kararında, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde yapımına başlanan Dilek Güroluk Hidroelektrik Santralı'nın Çevre Bakanlığı'ndan 'olumlu' belgesi alan ÇED raporunun eksiklikler ve yetersizlikler içerdiği vurgulandı. Kararda, Türkiye'nin kurulu enerji gücüne binde 4 ile binde 6 oranı arasında katkı sağlaması
beklenen santralın geri dönüşümü olmayan olumsuz etkileri olacağına dikkat çekildi.
Fırtına Vadisi davasının seyri
26 Haziran 1998: Santralın temeli ÇED olumlu belgesi aldığı gün, yüklenici firmanın sahibi Bülent Kuyumcu'nun arkadaşı olan dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz'ca atıldı.
* 26 Ağustos 1998: 205 Çamlıhemşinli, yürütmeyi durdurma ve ÇED olumlu belgesinin iptali iste-miyle Trabzon İdare Mahkemesi'ne dava açtı. Ertesi gün şantiye sahasında yol açma çalışmaları başlandı.
* 27 Mayıs 1999: Trabzon İdare Mahkemesi Anayasa'nın 17 ve 56. maddeleri gereği yürütmeyi durdurdu.
* 15 Temmuz 1999: Trabzon Bölge İdare Mahkemesi yürütmenin durdurulması kararını kaldırdı.
* 23 Eylül 1999: Trabzon İdare Mahkemesi, Anayasa'nın 17 ve 56. maddelerine atıfta bulunarak ikinci kez yürütmeyi durdurdu.
* 5 Kasım 1999: Trabzon Bölge İdare Mahkemesi
ikinci kez yürütmenin durdurulması kararını iptal etti. Trabzon İdare Mahkemesi
9 Kasım'da üçüncü kez yürütmeyi durdurdu.
Santralın 'gizli' maliyeti
Hidroelektrik santral projesi gereğince milli park alanı ilan
edilen Fırtına Vadisi'nde Fırtına ve Hala dereleri 16 kilometre uzunluğundaki tünellere alınarak Çamlıhemşin'e 3x60 MG gücünde hidroelektrik santralı yapılacaktı. Beş yıl sürecek inşaatta en az
56 bin ağacın kesilecek, 2 bin 460 bitki türü yok edilecekti. Fırtına Deresi'nin suyu kuruyacağı için yalnızca Kanada'da ve Fırtına'da yaşayan denizalası balığı yok olacaktı. 50 ila 200 metre derinliğindeki yeraltı tünelleri açılırken 535 ton dinamit patlatılacak ve patlamalar birinci dereceden heyelan ve erozyon bölgesi olan Çamlıhemşin'de yaşayanların can ve mal güvenliğini tehdit edecekti.
Dağ horozu ve Kafkas ur kekliği dünyada sadece Fırtına Vadisi'nde yetişiyor. 2 bin 460 türle Türkiye florasının yüzde 28'ini oluşturan bölge, dünyada korumada öncelikli 200 ekolojik bölgeden biri.
|