SESOSTRİS  III

(.ü.İÖ19 yy.),12.sülaleden Mısır firavunu (hd İÖ 1878-43).  Seostris’ten önceki fravunlar döneminde Orta Mısır’daki taşra soyluları,sarayın kayırmasından yararlanarak ve komşu hükümdar aileleriyle yaptıkları evlilikler yolunda güçlerini arttırmışlardır.III.Seostris’in hükümdarlığının ortalarında,soyluların gücünün bir göstergesi lan görkemli mezarların yapımı durdu.Buna karşılık,yukarı Mısır’da Tanrı Osiris’e tapınılan Abydos’ta  orta sınıf üyelerine ait anıtlar artmaya başladı.Bir sonraki sülaleye it belgelerden anlaşıldığına göre         III.Sesostris,soyluların nüfuzunu sarsarak merkezi yönetimi güçlendirmişti.Mısır üç büyük bölgeye ayrılmıştı;her bölgenin doğrudan vezire bağlı bir yöneticiler hiyerarşisi vardı.Vezir başbakan konumundaydı;ayrıca hazine,tarım,savaş ve istihdam bakanlıkları ülke çapında yayılmıştı.Bu bakanlıklar merkezi yönetim işlevlerini üstlendi,gelir ve giderlere ilişkin özenli kayıtlar tutuldu.Bu reformların etkinliği sayesinde,bir sonraki sülale döneminde,zayıf yöneticilere karşın vezirlerin denetimindeki merkezi hükümet yüzyılı aşkın süredir etkinliğini sürdürdü.

   III.Sesostris’in ikinci büyük başarısı ise,Mısır’ın Nübye’deki toprakları üzerindeki egemenliğini pekiştirmek ve geliştirmek oldu.Batı Nübye’deki krallığın Afrika Hinterlandıyla ticaretini tehlikeye düşüren saldırılarına yanıt olarak düzenlediği dört seferle göçebeleri ezerek,ülkenin sınırlarını Nil’in ikinci ve üçüncü şelalelerinin arasına kadar genişletti.Ardından,ikinci şelaledeki Buhen kalesinden başlayıp yeni sınıra kadar uzanan bir kaleler ağı kurdubirbiriyle işaretleşebilen bu kaleler aracılığıyla gerek ırmak trafiği gerekse çöl göçebeleri denetim altına alındı.Ayrıca bu kalelerde Nilin su yükseklikleri de kaydedilerek                                                                                     
    Mısır için çok değerli bir uyarı sistemi kuruldu.

   Sesostris hükümdarlığını sekizinci yılında,Nübye topraklarına ilk seferini başlatmadan önce,Elephantos(Assuan)yakınındaki birinci şelaleden bir kanal açarak ticari ve askeri gemilerin geçişini kolaylaştırdı.Bir olasılıkla Nübye seferlerinin tamamlanmasından sonra Filistin’e bir akın düzenleyerek Şekem’e kadar ilerledi.Saray yetkililerinin kayıtlarına göre,Sina2da ve Nübye’nin çeşitli yerlerinde madencilik yapılıyordu.III.Sesostris babasının mezarının özelliklerini taşıyan kendi piramidini büyükbabasının piramidinin yanına inşa ettirdi.

   Herodtos’un aktardığı Sesostris efsanesi bir bölümüyle IIISesostris ‘in ne aynı adı taşıyan atalarının kahramanlıklarından,bir bölümüyle de 19.sülaleden II.Ramses’in öylülerinden oluşur.III.Sesostris’in anısı uzun süre yaşamış ve Mısır Nübyesi’nin koruyucu tanrısı sayılmıştır

Yazan:Ersin Keçeli 2005

 | geri |    | ana sayfa |