(d.Temmuz 1918,umtata ,transkei,Güney Afrikalı siyahönder,ırk ayrımına karşı giriştiği etkinliklerden ötürü 1962’den Şubat 1990’a kadar tutuklu kalmış,Güney Afrikalı Siyahların yürüttüğü  direnişin simgesi haline gelmiştir,Mart 1990’da Afrika Ulusal Kongre’sinin (ANC) başına geçmiştir. 

Babası Zosa (Xhosa) dili konuşan Tembu kabilesinin şefi Henry Mandela’ydı.Fort Hare Iniversty Collega ve witwatersrand Üniversite’sinde öğrenim görerek 1942’de hukuk diplaoması aldı.1944’te Afrika ulusal kngresi’ne katıldı vekısa süre içinde siyahların kurtuluş hareketi önderlerinden biri durumuna geldi.1948’den snra iktidardaki Ulusal Parti’nin (NP) ırkayrımı politikalarına karşı çeşitli eylemler örgütledi.1956-61 arasında vatana ihanetten yargılandıysa da,sonuçta1961’de aklandı.Bu uzun süren dava sırasında ilk karısından boşanarak Nomzamo Winfred ile evlendi.1960 ta Sharpeville’de polisin pasaport yasalarını protesto eden silahsız halkın üzerine ateş açarak yüzlerce kişiyi öldürmesi  ve ardından da ANC’nin yasadışı ilan edilmesi üzerine pasif direniş yanlısı tutumunu  terk ederek ırkçı Güney Afrika reimine karşı sabotaj eylemlerini desteklemeye başladı.1962’de yeniden tutuklanarak beş yıl hapse mahkum edildi. 

1963’te polis ohannesburg’un kenar mahallelerinden Rivonai’ya baskın  düzenleyerek ANC’nin askeri kanadı niteliğindeki Umkonto We Sizwe ‘nin (ulusun Mızrağı)merkezinde  bir miktar silah buldu.Bunun üzerine aralarında yedi aydır tutuklu olan Mandela’nın da olduğu dokuz önder için sabotajlar düznelemk,vatana ihanet ve şiddet kullanarak hükümete karşı komploya girişmek iddiasıyla dava açıldı.Söz konusu olan örgütün kurucularından olan Mandela,Rivonia Davası adıyla anılan yargılamalar sırasında,ırkçı baskıların siyahlara zora başvurmaktan  başka bir yol bırakmadığını anlatarak kendisine yöneltilen suçlamaların bir kısmını kabul etti.11 Haziran 1964Te ömür boyu hapse mahkum edildi.Öbür yedi kişiye daha az ceza verildi,bir kişide beraat etti.Mandela 1964-82 arasında güvenlik  önlemlerin en yüksek lduğu Pollsmoor hapishanesine nakledildi.Vereme yakalandığı için 1988 de hasteaneye kaldırıldı.güney Afrika’nın siyah halkının yaygın desteği sürerken,aynı zamanda uluslar arası alanda ırk ayrımına karşı çıkan bütün güçlerin desteğini kazanan Mandela,cumhurbaşkanı F.W de klerk başkanlığındaki Güney ;Afrika hükümeti tarafından  11 şubat 1990da serbest bırakıldı.2Mart ta ANC’nin başkanlığına seçildi.Sağlık durumu kötü ve çok yaşlı olan başkan Oliver N.Tambo’nun “ulusal başkan” konumunu üstlenmesi üzereine  Temmuz 1991 örgütün başkanlığına getirildi. 

Mandela ya 1979 da Cavaharlal Nehru ödülü,1981 Bruno kreisky insan hakları ödülü va bazı üniversitelerce onursal doktorluk unvanları verildi.Konuşma ve yazılarının  bir bölümü No Easy Walk to freedom (1965; Özgülük Ylu güçlklerle Dludur),The  Struggle Is my life (1978;Mücadele Hayatımdır),I am prepared to die (4.bas.1979; ölmeye hazırım),adlı yapıtlarda toplandı.Mandelanın yapıtlarından bazıları Irk Ayrımı(1986) başlığıyla Türkçede yayımlanmıştır.

 | geri |    | ana sayfa |