|
|
|
Helimişi 1907’de Ortahopa’da doğar. Helimişi’nin 1932’ye kadar olan
faaliyetleri hakkında elimizde Türkiye Komünist Partisi üyesi olduğundan
başka bir bilgi yoktur. Helimişi 1932’de Sovyetler Birliği’ne gider ve
Leningrad’ta bulunan Azınlık Milliyetleri Enstitüsüne gönderilir. Helimişi,
burada dans eğitimi görür ve “Lazuri Gruppa” adlı bir dans grubu kurar. 1938
yılında o dönemdeki her Laz gibi baskıya uğrar ve sürgüne gönderilir. Sürgünden Batum’a dönüşünde yapılan açıklama komiktir: “Bir yanlışlık oldu. ” Yanlışlık uzun sürmez. 1949’da tekrar Sibirya’ya sürgüne gönderilir. 1953’te Stalin’in ölümüyle Stalin dönemi uygulamaları rafa kaldırılır. Bunun sonucunda Helimişi de sürgünden döndürülür. Ancak o bundan memnun kalmaz. Çünkü Sibirya’da da olsa kendine iyi kötü bir düzen kurmuştur. İşin ilginç yanı Helimişi, Stalin dönemi uygulamalarına maruz kalıp sürgünlerde yaşamak zorunda kalmasına rağmen Stalin’in ölümünden üzüntüyle bahseder. Sürgünden Batum’a geri döndürülen Helimişi ümitsizdir. Dönemin Gürcüstan devlet başkanına bir mektup yazar. Mektubun sonucunda Tiflis’te, üniversitede Türkçe öğretmeni olur ve Helimişi’ye bir yurt odası verilir. Bu oda Helimişi için sonun başlangıcıdır. Helimişi bu odada 1976 yılında ölür. Cenazesi polisten kaçırılarak Meleni Sarôi-Sarp'i’ye getirilir ve burada gömülür. Helimişi’nin mezartaşında yaşadığı onca acıya rağmen şöyle yazılıdır: Skidzdzşen mznz mznöen kzebadi / Mzn zm dtnizs em dtnizş derdi vzr badi. ( Skidadaşen mana manç'en kaebzdi / Man am dunias em duniaş derdi var bzdi ) Helimişi yaptığı ses kayıtlarında adını “Helimişi Xasani” olarak telaffuz eder. Ama malüm sebeplerle ne acıdır ki mezartaşına bir soyad daha eklenmiştir: Helimis-z'e.(âe) Helimişi Xasani yaptığı ses kayıtlarıyla arkasında onlarca şiir, derleme, şarkı, Lazlar hakkında bilgi ve Kore’de Bir Laz Kızı adında bir roman bırakmıştır. |
|
|