:::Türkiye'de Dağcılık:::



         Türkiye'de gerçekleştirilen ilk tirmaniş 1829'da bir Alman tarafından yapılan Agrı tırmanışıdır. Daha sonra yine yabancılar tarafından 1846'da Kaçkarlar'da, 1901'de Aladağlar'da ve 1931'de Cilo ve Sat dağlarında ilk ekspedisyonlar düzenlenmiştir. İlk Türk dağcılık calışmaları ise I. Dunya savaşı sonrasında askerı amaclı yapılmıştır. Kayıtlarda yuzyılın başında Türküstün'ün Mont Blanc tırmanışı sonrasında, Türkiye'de gercekleştirilen ilk Türk tırmanışı Miralay Cemil Cahit Bey'in 1924'te Erciyes tirmanışı olarak geçmektedir. 1927'de kurulan Eğridir Dağ Komando okulunun girişimleri ile 1928 yılında Türk Dağcılık Cemiyeti altında ilk örgüt kurulmuştur. 1939'da ise Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü bünyesinde Dağcılık ve Kış sporları Federasyonu oluşturulmuştur. Bu federasyon 1967 yılında Turkiye Dağcılık Federasyonu ve Kayak Federasyonu olarak ikiye ayrılacaktır İlk Federasyon başkanı olan Latif Osman Çikigil ile Muvaffak Uyanık, Asım Kurt, Bozkurt Ergör ve Muzaffer Erol Gez Turkiye dağcılıgının gelişmesinde çok önemli rol aynamışlardır. Bu arada 1950'lerde tüm Aladağlar'daki rotalar Italyan, Polonyalı ve Alman dağcılar tarafindan tırmanıldı. 1960'larda da bir çok doruk zor rotalarından tırmanılmış oldu. 1970'ler ise daha çok Türk dağcıların başarılarına sahne oldu. Özellikle de kış tırmanışlarında Türk dağcıları ilklere imzalarini attilar: Bozkurt Ergör ve Sönmez Targan Demirkazik'a, Bozkurt Ergör Ağri'ya, Yalçin Koç (ODTU-DKSK) Reşko'ya ve Kaçkar'a, ve Hüseyin Özbek'le (ODTU-DKSK) Kaldı'ya başarılı kış tırmanışları gerçekleştirdiler.

        1980'lerin son yarısından günümüze kadar teknik tırmanışları ve dorukların zor rotaları bir bir Türk dağcıları tarafindan başari ile tırmanıldı. Bunlardan bazıları Direktaş ilk kış tırmanışı Batur Kürüz, Demirkazık Batı rotasi ilk kış tırmanışı Ertuğrul Melikoğlu ve arkadaşları, Demirkazık Kuzey duvarı ilk solo tırmanışı Ertuğrul Melikoğlu, Demirkazik Kuzey duvarı ilk bayan tırmanışı Burçak Özoğlu, Demirkazık Kuzey duvarı ilk kış çıkışı Batur Kürüz. (ODTU-DKSK), Kaldi Kuzey duvari ilk kış tırmanışı ve Alaca Kuzey duvari ilk tırmanışı Erdem Tuç (ODTU-DKSK), Serhan Poçan (ODTU-DKSK) ve Salim Kayhan tarafindan gercekleştirildi. Yurt dışı etkinliklerinde ise ilk tırmanışlar TDF eski başkani Mecit Doğru tarafindan gerçekleştirildi. 1980 yılında Kafkaslar'da Elbruz dagi (5642 mt), 1983 yılında (Halil Alpay ile) Lenin doruğu (7134 mt) ve 1985'te Komunizm doruğu (7495 mt) 1990'larda ise TDF'nin girdığı uluslararası ilişkiler ve ayirdığı ödenek sayesinde Tien-Shan / Tanrı dağlarına iki ekspedisyon düzenlenmiştir. Ayrica İran Demavend dağina da iki adet ekspedisyon duzenlenmiştir. Son olarak da 1995 yılı içerisinde ilk defa TDF dışında ODTU-DKSK Alman Dağcılık Federasyonu (DAV) ile Almanya'da ortak etkinlik düzenlemiştir. Sponsorluk sayesinde düzenlenen etkinlikler de 1995 yılında büyük boyutlara ulaşmış ve bu sayede Alper Sesli Kenya'da Kilimanjero'ya, Nasuh Mahruki ise Orta Asya'da 5 büyük zirveye tırmandıktan sonra Everest'e tırmanan ilk Türk ünvanlarını elde etmişlerdir. Türkiye'de Dağcılık örgütlenmeleri bir kaç değişik şekildedir. Bunlar Üniversite kulüp ve toplulukları, bagımsız dernek ve kulüpler, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğüne bagli il Dağcılık temsilcilikleri ve Türkiye Dağcılık Federasyonu'dur. Maalesef TDF isminde de belirtildiği gibi tüm bu örgütlerin bir üst federatif çatısı olmaktan uzak, herhangi bir kulüpten farksız calışmalarını sürdürmektedir. Il temsilcilikleri de aynı şekilde illerinde bulunan örgütlerin toparlayıcısı olmaktan epey uzak konumdadırlar. 

        Örgüt açısından kağıt üzerinde onlarca kurum olmasına karşın sadece bunlardan birkaçı Türkiye Dağcılığın’da söz sahibidir. Türkiye' de dağ kazalarının artması sonucunda 1996 yılında çoğunluğunu dağcıların oluşturduğu eğitimli bir ekip olan Arama Kurtarma Derneği (AKUT) kurulmuştur.
Kaynak: DSK
 


І geri І  І ana sayfa І